EVEN BELLEN? 
LIEVER MAILEN? 
APPEN KAN OOK!
Na weken van ontspanning keren miljoenen medewerkers terug naar hun werk. De agenda vult zich snel, de mailbox loopt over en projecten worden weer opgepakt. Voor veel organisaties markeert dit het begin van een nieuwe werkperiode. Maar vanuit HR- en organisatieperspectief is het ook een van de meest interessante momenten van het jaar.
Steeds meer onderzoek laat zien dat de periode direct na een vakantie een belangrijke graadmeter kan zijn voor de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Niet omdat vakanties problemen veroorzaken, maar omdat ze bestaande patronen zichtbaar maken.
Vakantie werkt vaak maar tijdelijk
Het is goed onderbouwd dat vakanties een positief effect hebben op welzijn. Tijdens een vakantie ervaren mensen gemiddeld minder stress, meer energie en een betere stemming. Ook burn-outklachten nemen tijdelijk af.
Die winst blijkt alleen vaak van korte duur.
Onderzoek laat zien dat de positieve effecten van een vakantie binnen enkele dagen beginnen af te nemen en dat veel medewerkers binnen twee tot drie weken weer terugkeren naar hun oorspronkelijke stressniveau.
Dat betekent niet dat de vakantie heeft gefaald. Integendeel. De vakantie biedt herstel, maar verandert niets aan de omstandigheden waar iemand na terugkomst opnieuw mee te maken krijgt.
Wanneer werkdruk, beperkte autonomie, een hoge vergaderlast of een verstoorde werk-privébalans ongewijzigd blijven, keren de oude patronen vaak snel terug.
Waarom vertrekken medewerkers na de vakantie?
Een interessant inzicht uit organisatiepsychologisch onderzoek is dat vakanties zelden de oorzaak zijn van een ontslag.
Wat vakanties wél doen, is ruimte creëren voor reflectie.
Tijdens een drukke werkperiode ontbreekt vaak de tijd om stil te staan bij vragen als:
- Ben ik nog gelukkig in mijn werk?
- Past deze functie nog bij mijn leven?
- Geeft mijn werk mij energie of kost het vooral energie?
Tijdens een vakantie ontstaat afstand tot de dagelijkse routine. Die afstand maakt het eenvoudiger om het eigen werk objectiever te beoordelen waardoor ruimte ontstaat om een beslissing te nemen die al langer sluimerde.
Recruiters en HR-professionals zien daarom een toename van 32% in sollicitatieactiviteiten na de zomervakantie. Ook wordt er actief gesolliciteerd na de jaarwisseling.
Verzuim ontstaat niet van de ene op de andere dag
Hetzelfde geldt voor mentale uitval.
Burn-out ontwikkelt zich meestal geleidelijk. Vakantie kan de klachten tijdelijk verminderen, maar wanneer de onderliggende oorzaken niet worden aangepakt, keren stress en vermoeidheid vaak snel terug.
Dat maakt de periode na een vakantie bijzonder waardevol voor organisaties die preventief willen handelen omdat juist dan de eerste veranderingen in gedrag en energie zichtbaar worden.
Welke signalen verdienen aandacht?
Traditioneel richten organisaties zich vooral op ziekteverzuim. Maar tegen de tijd dat iemand zich ziek meldt, zijn de eerste signalen vaak al weken of maanden aanwezig.
De terugkeer na een vakantie biedt een kans om juist die vroege veranderingen te herkennen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een plotselinge toename van overuren;
- meer avond- of weekendwerk;
- een explosieve groei van e-mail- en vergaderbelasting;
- minder ongestoorde focusblokken;
- afnemende samenwerking of betrokkenheid;
- een duidelijke verandering ten opzichte van iemands normale werkpatroon.
De afwijking van het gebruikelijke gedrag kan een vroeg signaal zijn van oplopende belasting.
Een kans voor datagedreven HR
Steeds meer organisaties beschikken over geanonimiseerde data over werkpatronen. Wanneer deze gegevens zorgvuldig en privacybewust worden gebruikt, kunnen zij helpen om trends vroegtijdig te herkennen en teams inzicht te geven in structurele belasting.
Vragen die organisaties zichzelf kunnen stellen zijn bijvoorbeeld:
- Neemt de werkdruk in de eerste weken na vakantie uitzonderlijk toe?
- Is er een verband tussen werkpatronen na vakanties en later verzuim of verloop?
- Welke interventies zorgen voor een duurzamere herstart?
- Zit deze medewerker wel op de juiste plek?
Door deze vragen te beantwoorden verschuift de focus van reageren naar voorkomen.
Van inzicht naar vroegtijdig handelen
De eerste twee weken na een vakantie zijn daarmee meer dan een periode van ‘even wennen, zo na de vakantie‘. Die weken verdienen meer aandacht dan ze nu vaak krijgen. Het is een kans om duurzame inzetbaarheid actief te ondersteunen.
Precies daar ligt de rol van FlowFactors.
FlowFactors geeft inzicht in de natuurlijke manier van werken. Hoe dichter een medewerker daar bij kan blijven, hoe lager de kans is op uitval. Simpelweg omdat het minder energie kost om jezelf te zijn, dan om een rol aan te nemen die minder passend is.
Zo ontstaat er ruimte om eerder het gesprek te voeren.
Voordat stress leidt tot verzuim.
Voordat overbelasting leidt tot uitval.
En voordat twijfel leidt tot vertrek.